O projekcie

MYŚLIMY GLOBALNIE — WYZWANIA ŚRODOWISKOWE DLA ŚWIATA

Środowisko naturalne stoi u progu nieodwracalnych zmian. Postępujące ocieplanie się klimatu, zanieczyszczenie powietrza oraz nadmierna, wręcz rabunkowa eksploatacja zasobów naturalnych, zagrażają prawidłowemu funkcjonowaniu biosfery.

Według raportu ONZ „UN Environment” z 2019 roku, prognozy dotyczące środowiska naturalnego na świecie nie są optymistyczne. Wśród najpoważniejszych problemów, z jakimi mierzy się nasza planeta, jest globalne ocieplenie klimatu, w tym m.in. topniejące lodowce, nieodwracalne zmiany środowiska naturalnego i jego ekosystemów. Jako poważne zagrożenie wskazano również na zanieczyszczenia powietrza, które przyczynia się rocznie do przedwczesnej śmieci ok. 6-7 milionów osób na całym świecie (ONZ „UN Environment”, 2019 r.).

Na niespotykaną do tej pory skalę mamy do czynienia z zanikiem bioróżnorodności i wymieraniem gatunków. Obecnie aż 43% bezkręgowców, 34% gatunków słodkowodnych oraz 25% gatunków morskich jest zagrożonych wyginięciem. Zmiany dotyczą również gatunków hodowlanych. Do 2016 roku z powierzchni ziemi zniknęło 559 spośród 6190 gatunków udomowionych. w rezultacie już teraz doprowadziło to do zmniejszenia o 23% produktywności Ziemi. Dodatkowe wymieranie owadów, niezbędnych do zapylania roślin przekłada się rocznie do strat w produkcji żywności wartych od 235 do 577 mld dolarów (ONZ „UN Environment”, 2019 r.).

w kontrze do powyższego stoi postępujący z roku na rok wzrost populacji ludzkiej. Od 1970 roku liczba ludności na świecie wzrosła o 105%. Szacuje się, że do 2050 roku wzrośnie do 9-10 mld. Szczególnie dynamiczny wzrost liczby ludności przewidywany jest w miastach, przy czym według prognoz ONZ, aż 90% urbanizacji odbędzie się w krajach rozwijających się. Doprowadzić to może do niekontrolowanej rozbudowy ośrodków miejskich kosztem bioróżnorodności oraz surowców naturalnych, takich jak paliwa kopalne czy woda. Tym samym pojawia się problem wyżywienia i oraz ograniczenia światowego spożycia mięsa, Jak podaje ONZ, co roku w koszu ląduje 9 mln ton jedzenia, co stanowi aż 1/3 światowej produkcji żywności (ONZ „UN Environment”, 2019 r.).

Mimo negatywnego wydźwięku, ONZ wskazuje światełko w tunelu. Według raportu powstrzymanie lub przynajmniej załagodzenie skutków katastrofy naturalnej będzie możliwe pod warunkiem podjęcia odpowiednich i szybkich działań zakrojonych na globalną oraz lokalną skalę.

DZIAŁAMY LOKALNIE — WYZWANIA ŚRODOWISKOWE DLA POLSKI

Jednym z najpoważniejszych i najszybciej postępujących problemów naszego kraju jest ocieplenie klimatu, spowodowane wzrostem stężenia dwutlenku węgla w atmosferze, które od 1958 roku podniosło się o ok. 30%. Zmiany klimatyczne doprowadziły w rezultacie do susz i kryzysu wodnego, mających wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe. Według raportu Koalicji Klimatycznej „Wpływ zmiany klimatu na bezpieczeństwo żywnościowe Polski” z 2020 roku, w latach 1951-1981 susze w Polsce występowały średnio co pięć lat, podczas gdy w latach 2013-2018 miały miejsce już w każdym, kolejnym roku. Obecnie 35% gruntów ornych w naszym kraju zagrożonych jest wysuszeniem. Jednocześnie prawie 70% powierzchni użytków zielonych to obszary z deficytem wody, a w 60 miastach w Polsce okresowo odcinany jej dopływ. Należy przy tym zaznaczyć, że na tle Europy nasza kraj znajduje się na samym dole rankingu, jeżeli chodzi o ilość wody zdatnej do picia. Nasze zasoby słodkiej wody są aż trzykrotnie mniejsze w porównaniu do średniej europejskie i wynoszą mniej niż 3 tys. m³ na mieszkańca (o deficycie można mówić wtedy, gdy wskaźnik ten osiąga wysokość 1700 m³).

Zarówno susze, jak i brak wody są przyczyną obniżenia plonów roślin uprawnych oraz pogorszenia jakości pasz dla zwierząt hodowlanych, co wpływa na obniżenie bezpieczeństwa żywnościowego w naszym kraju. Wahania pogodowe stwarzają bowiem trudność w zaplanowaniu upraw wybranych roślin i mogą wymusić znaczne ograniczenie powierzchni ich zasiewu. Wiele upraw ziemniaków już teraz dotkniętych jest suszą, podczas gdy zboża ozime cierpią w wyniku wymarzania. Możliwe, że z tego powodu już wkrótce zajdzie potrzeba zmiany modelu żywienia wśród Polaków. Zwłaszcza, że według ONZ, Polska znajduje się na niechlubnym, piątym miejscu wśród krajów UE pod względem marnotrawienia żywności (Raport Federacji Polskich Banków Żywności 2019).

Kolejnym obszarem do przepracowania w naszym regionie jest zachowanie bioróżnorodności, co dotyczy nie tylko Polski, ale również i całego europejskiego podwórka. Według raportu Europejskiej Agencji Środowiska z 2020 roku, spośród 13 celów polityki środowiskowej, założonych na 2020 rok, zostały spełnione tylko dwa: wyznaczenie morskich oraz lądowych obszarów chronionych. Tendencje negatywne dotyczą między innymi ochrony powszechnie występujących ptaków i owadów, siedlisk przyrodniczych, ekosystemów wodnych czy poprawy stanu gleby i powietrza.

Co możemy zrobić? Ochrona zasobów naturalnych, która jest tak dużym wyzwaniem, powinna być celem i głównym dążeniem każdej społeczności, ale aby tak było, należy zacząć od odpowiedniego edukowania i zwiększania świadomości społeczeństwa na poziomie lokalnym, a następnie wykorzystać tę wiedzę. To właśnie jest celem Zielonej Ostoi Renault

TEREN ZIELONEJ OSTOI

Zielona Ostoja to miejsce, którego celem jest między innymi obcowanie z naturą oraz jak najlepsze jej zrozumienie. Nasz wybór padł na przestrzeń leśną, ponieważ to lasy należą do jednych z najcenniejszych systemów biologicznych na Ziemi, kształtując krajobraz, neutralizując zanieczyszczenia powietrza oraz będąc miejscem występowania wielu gatunków zwierząt i roślin. w dobie postępujących zmian środowiskowych i cywilizacyjnych stanowią jeden z najważniejszych filarów różnorodności biologicznej. Lasy to płuca Ziemi. Chcemy pokazać więc, w jaki sposób możemy o nie zadbać.

Zielona Ostoja znajduje się na terenie Rezerwatu Świder, położonego w obszarze Otwocka oraz Józefowa, w odległości ok. 25 km od Warszawy. Rezerwat powstał w celu zachowania naturalnego charakteru rzeki Świder, będącej miejscem występowania licznych zakoli, wodospadów i roślinności nadbrzeżnej. Teren wyróżnia bogactwo fauny i flory. Występuje tu aż 25 gatunków ryb, co stanowi 22% wszystkich gatunków znanych w Polsce. Tutejszy las jest również domem dla 120 gatunków ptaków, m.in. zimorodków, jaskółek czy dzięciołów. Wśród ssaków na szczególną uwagę zasługują wydry, ryjówki oraz kilka gatunków nietoperzy.

 
 

CO BĘDZIEMY TUTAJ ROBIĆ?

W naszym programie przewidzianych jest wiele ciekawych inicjatyw proekologicznych, ale duża część aktywności w Zielonej Ostoi zależy również od naszych gości. Często barierą wielu edukacyjnych działań jest brak odpowiedniej lokalizacji do ich przeprowadzenia lub brak środków na wynajęcie takiego miejsca. Dlatego stworzyliśmy bezpłatną przestrzeń otwartą dla każdego, kto chce działań na rzecz natury. Ze swojej strony zapewniamy nie tylko teren, ale również odpowiednią infrastrukturę. w podzielonym na dwie części budynku modułowym znajduje się salka konferencyjna dla 20 osób, szatnia, łazienka oraz kuchnia z niezbędnym wyposażeniem. Między dwiema zadaszonymi częściami, umiejscowione jest patio z miejscem na dyskusje na otwartej przestrzeni. Zapewniamy również ograniczoną liczbę miejsc parkingowych dla zmotoryzowanych oraz punkt ładowania pojazdów elektrycznych. Ze względu na bliskość Warszawy oraz poszanowanie terenów zielonych wokół Zielonej Ostoi, proponujemy jednak wycieczkę rowerową lub dojście do pawilonu z pobliskich parkingów.

Dla tych, którzy chcieliby wziąć udział w zorganizowanych spotkaniach, również przygotowaliśmy odpowiedni program. Na terenie Ostoi odbędzie się 10 praktycznych warsztatów o tematyce eko, na których podpowiemy między innymi jak przygotować przydomowy kompostownik, jak przygotować obiad z resztek lub na co postawić przy budowie ekologicznego domu. Spotkania będą poprowadzone przez ekspertów w swoich dziedzinach, aktywistów działających na rzecz planety oraz znanych blogerów eko. w ramach naszego programu przewidujemy też kilka spotkań skierowanych do rodzin z dziećmi.

DZIAŁAJ Z NAMI!

Chcemy wspólnie z lokalną społecznością tworzyć miejsce wartościowe, które przyczyni się do rozszerzenia wiedzy i świadomości na temat naszej planety oraz posłuży mieszkańcom okolic na dłużej. Zapraszamy do wspólnego działania wszystkich tych, którzy mają pomysł na przeprowadzenie aktywności edukacyjnej na terenie Zielonej Ostoi. Sprzątanie lasu, warsztaty szkolne, prelekcje, spotkania edukacyjne, sadzenie drzew, a może sesje jogi na świeżym powietrzu? Pomysłów na ekologiczne i wartościowe spędzanie czasu jest mnóstwo, a teren Ostoi to wspólne dobro naszej lokalnej społeczności. Zapraszamy do kontaktu i bezpłatnego rezerwowania przestrzeni.

 
Okiem eksperta

Wyniki badania „Ekologiczne postawy Polaków” zrealizowanego przez Instytut GFK na zlecenie Renault Polska wykazały, że ponad połowa naszych rodaków zdaje sobie sprawę, że ochrona środowiska to bardzo ważna kwestia i że jest przed nami sporo problemów do rozwiązania. Do najważniejszych wyzwań ankietowani zaliczyli głównie zanieczyszczenie powietrza, odpady oraz zanieczyszczenie i niedobory wody – co zrozumiałe zważywszy na fakt, że są to problemy środowiskowe bezpośrednio nas dotykające, a przez to są lepiej, bardziej intuicyjnie zauważalne. Polacy, jak się wydaje, nie tylko chcą chronić środowisko w trosce o przyszłe pokolenia oraz ze względu na zdrowie człowieka, lecz uważają, że stan środowiska zależy przede wszystkim od aktywności każdego z nas. Projekty takie jak Zielona Ostoja pozwalają na wzrost świadomości ekologicznej. Niezwykle cenne jest, gdy możemy poznawać zjawiska czy procesy tam, gdzie one zachodzą, i to w pobliżu naszego miejsca zamieszkania. Dzięki temu, przy okazji nabywania wiedzy o funkcjonowaniu ekosystemów jako takich, możemy także budować więź z otaczającą nas przyrodą i kształtować w sobie odpowiedzialność za środowisko w skali lokalnej. Ponadto, przyczyniają się do lepszego zrozumienia roli i znaczenia różnorodności biologicznej w kształtowaniu środowiska planety, zapobieganiu zagrożeniom środowiskowym i poprawie jakości naszego życia.


Dr Piotr Mikołajczak
Centrum UNEP/GRID-Warszawa


Close Bitnami banner
Bitnami